حالا بیایم و بگویم مهرانه‌ی آشتی را آزاد کنید؟ در این جمله، مخاطب کیست و متکلم چیست؟ وقتی به نرده‌هایی فکر می‌کنم که مهرانه‌ی آتشی، این عکس زنده را به راست به ثبات می‌کشاند، وقتی به چاردیواری ئی فکر می کنم که این عکس را در خود گرفته، برای فکر، فکرِ دیگری می‌کنم.

آن نرده‌ها را به دندان جویدن. آن چاردیواری را به مشت آوار کردن. آن عکس را آن زنده‌گی از آن هلفدانی بیرون کشیدن. حرفی، کلامی، بایدی اگر در کار باشد، جز این نیست. آزادی جز این نیست.

دست روی دست روی چشم؟ و این همه را پیش این همه را صبر کنم؟

اگر این قلم، این قلبِ در قلم، چاردیواری‌ئی که هر عکس، هرمهرانه را، به بند به چاربند می‌کشد، چارصدهزار تکه نکند، اگر زندان ویران نکند، چه کند؟ خود ویران شود! خودِ ویرانی شود.

این عکس فقط در متن «مهرانه ی آتشی، این عکس زنده» معنا دارد. هرگونه استفاده خارج از این متن، از ریخت می‌اندازدش

و این عکس… کی بود و کجا بود؟ مهرانه ی آتشی عکسی ست که در حبس که نه، در بند که نه، نه، نمی شود. نباید.

این عکس زنده باید.

مهرانه‌ی آتشی، این عکسِ زنده is a post from: سرمقاله

ادبیاتِ اقلیت بودش را در نامعاصر بودن می‌جوید. با گریز از معنای عام، اسم عام، حرفِ عام، خواستِ عام، ادبِ عام، مرامِ عام، معاشِ عام، ممنوع و ممانعت عام که گویی جمله‌گی در سطح سیر می‌کنند.

هم‌دستی‌ی مستقیم و غیر مستقیم «هنرمند»، «شاعر» و «اتاق فکر» این زبان درین زمان، قضیه را به وضوح نمایان می‌کند: ادبیاتِ اقلیت حالا حالاها محکوم است. و محکوم، درین زبان و این زمان، جایی در قتل‌گاه و کشتارگاه، حلال می‌شود.

اتاقِ فکر! که حتا اتاقِ خواب هم نیست. و هنرمند و شاعر، هه ! هم‌چنان که صفت به خودش می‌چسباند، هم‌چنان که نقاب بر چهره می‌زند، هم‌چنان که هم‌دست هر تحجر، به پا می‌خیزد، به عقب چه خوش می‌پیچد. باری، میراث! باری، میراث داران.

ادبیاتِ اقلیت خودش را در این وضع می‌خواهد: ما وارث اگر باشیم، وارثِ تَرک‌ایم. میراث‌دارِ متارکه‌ایم. حقِ ما، حقِ نخواستن، نپذیرفتن، سرپیچی کردن است. ارث‌ِ آداب و ادب، آیین و دین، میراثِ تمام آن‌ها که در مرحوم شدن رحمت و آیت می‌شوند، ارزانی‌ی شمای اکثریت، شمای شاعر، شمای هنرمند، شمای اتاق، شمای قفس.

کو کو می‌خواند این روزهای پُر شب. اما کسی، روزی، در پس و در پیش، گفته خواهد گفت: ادبیات من کو؟ زبان من کو؟ زمان من کو؟ حقِ ادبیاتِ من کو؟ ادبیات اقلیت‌ام کو؟ کوکو می‌خواند اما.

ادبیات که فقط ادبیات نیست. فقط شعر نیست. ادبیات، نمادی‌ست که تخیل را به فکر، فکر را به حرف وا می‌دارد.

کسی که به ارث می‌برد، سرمایه‌دار می‌شود. اما میراث‌دارِ چیست؟ سرمایه‌اش از چه جنسی‌ست؟ کمی به سرمایه‌های زبان درین زمان فکر کنیم. کسی که تحجر به ارث می‌برد، کسی که در خطِ ادامه، راهی می‌شود، با جان و دل، تن می‌سپارد تا ادبیاتِ آکنده از سنگ از حجر، موروثی شود، و این همه اتاق شود. زمانه‌ای که هفتاد و چند میلیون زبان دارد و هم‌زمان، خفه‌گی، حناق، معنای فکر و تهِ زبان است. پس زبان است این؟ زمان است این؟

سنت. ارث. میراث. آیین. کسی که سنت را می‌پذیرد، میراث‌دار می‌شود و آیین به جا می‌آورد… نامِ برده‌گانِ این سنت، این آیین، این میراث، باری، نامِ‌های خاص تحجر را پای ده‌ها آگهی رحلت و رخصت و رجعت ببینید ای من‌های اقلیت! پس ما با این همه پس‌افتاده معاصریم؟ «پس‌افتاده» خاصیتی اگر داشته باشد این است: وقتی وبال‌ات می‌شود، یا تو را به هوش می‌آورد یا هوش‌ات را به غارت می‌برد. و این هوش کُشی را به میراث‌اش سرمایه می‌کند.

پس ای من‌های اقلیت! ارث و میراث‌تان را آتش کنید! طاقت را بی تاب شوید! مرزها را بازی کنید! با ادبیات با آیین با ادبیاتِ آیینی بیگانه شوید! سر بلند کنید! حرف شوید! از صراط‌ المستقیم بیرون شوید!

نامعاصر با عصر و با حصر is a post from: سرمقاله

*

ادبیات با مصلحت بیگانه است. باری، ادبیات را با احساسات رقت انگیز اشتباه نگیریم. و صلح؟ اگر صلح می‌جویید، خودتان را برای جنگ آماده کنید.

*

مقاومت، قامت از ادبیات می‌گیرد: ادبیاتِ کافر. ادبیاتِ ناسازگار. همان ادبیات همیشه‌‌گی‌مان: ادبیاتِ اقلیت، که به آرام، به قرار، تن نمی‌دهد.

*

هر کلمه یک قیام است. حقِ هر کلمه یک قیام است. هرجا به هر نامی کلمه‌ای سرکوب می‌شود، قیامی به تعویق می‌افتد. حقوق ما، حقوقِ ادبیات است. حقِ ما، کلمه‌ی ماست. کلمه را قیام می‌کنیم.

حقوقِ ادبیات is a post from: سرمقاله

بادا که مبادا اثر شود: ادبیات شود.

مبادا نویسیم. می‌نویسیم؟

ادبیاتِ مبادا is a post from: سرمقاله